franfotoblog

15 | 3 | 2023
277

Mekanik Kommando

Als ik deze foto nu bekijk vraag ik me af of ik me toen ook maar iets heb aangetrokken van het soort muziek dat Mekanik Kommando maakte. Ik ken die nu nog niet.

Ik vond de fotografie belangrijker. Hoe zet je een groepje mensen bij elkaar, zonder een elftalgevoel. Die bandjes waren oefenmateriaal. Als de foto goed was hadden zij er ook baat bij. Mekanik Kommando had haar oefenruimte in een gekraakte parapluiefabriek in Nijmegen. Dat klonk goed, wel oppassen voor het cliché van een oude industriële omgeving.

Hier allemaal niet het geval. Anonieme lege kantoorruimtes in neonlicht, passend bij deze ‘blank generation’ met rare groepsnamen. Het daglicht kwam binnen door hoge vensters, zodat de voormalige werknemers niet afgeleid konden worden.

Na de voordeur, de tuin en een gedeelte van een ruiterstandbeeld om de hoek, terug naar binnen. Binnen had ik een leeg lokaal met een mooi bovenlicht ontdekt. In de hoek is een deur uit de omlijsting gehaald en op de grond gelegd. Door de opening komt een bak zonlicht naar binnen.

Maar het beste is een lange lat die schuin omhoog tegen de muur aan staat. Ik zie er meteen een zonnestraal in en vraag de groep op de grond te gaan zitten. Nu kan ik het zonlicht beheersen door hun hoofden als tegenvormen te gebruiken. Overstraling gaat de omtrek dan wel vervormen, het wordt een oefening in het openhouden van het donker (broek jongen op rechts), en het licht op het trio links van me. Als bonus krijg je onder de lat bandlid nummer vijf. Ik wacht even af tot alle koppen in de uiterste hoeken contact met elkaar hebben en ik heb waar ik voor kwam.

276

Routing

Bij het Fotomuseum Rotterdam gaan ze er vanuit dat je het publiek niet op een natuurlijke manier langs het werk van Johan van der Keuken kan laten lopen. Voor alle zekerheid werd er daarom achterop de catalogus een kaartje meegedrukt. Het zwarte driehoekje had me moeten waarschuwen: entree doolhof.

Een kern van zijn werk bestaat uit tegendraadsheid en holisme. Er zit altijd een lichte vertraging in het vinden van de boodschap of bedoeling in. Zoals je poëzieregels ook niet in één keer tot je kunt nemen. Niks mis mee.

Een normale opbouw bij het bekijken van  zijn werk in het Fotomuseum zat er dus niet in. Dit moest je thematisch ondergaan. Van het kastje naar de muur en terug, dan van hot naar her om ergens anders weer opnieuw te beginnen. Nummer 20 werd zes keer aangegeven, overal hing wel wat.

Ik weet nu nog niet of ik alles wel gezien heb. Misschien een volgende keer.

8 | 3 | 2023
275

HELP!

Eerst wil je het niet aanvaarden. Dan bekijk je zo’n foto nog een keer. Alsof je een bekend liedje nu in een andere versie hoort. Ringo Starr in skikleding uit de film ‘Help’, maar niet in de sneeuw. En aan de bomen te zien, zelfs in hoogzomer.

Ik had me nooit afgevraagd waar de coverfoto voor de LP ‘HELP’ eigenlijk gemaakt was. Het was me wel opgevallen dat The Beatles in een volledig wit vlak stonden en vreemde gebaren met hun armen maakten. Omdat een gedeelte van de film in de sneeuw is opgenomen, dacht ik dat die foto daar ook was gemaakt. Ik had moeten bedenken dat sneeuw ook schaduwen en grijstinten kent.

Er is ook een scene waar ze uniformen van de plaatselijke politiekapel dragen. Daardoor kwam deze berenmutsman op deze foto niet meteen raar over. Maar de auto in de achtergrond (Rolls?), een boom in zomerdracht en die witte wand waar Ringo voor staat, bewees dat die coverfoto eigenlijk in Engeland gemaakt is.

Het oorspronkelijke idee was om The Beatles de letters H, E, L en P met vlaggen in semaphore te laten seinen. Fotograaf en ontwerper Robert Freeman: “But when we came to do the shot the arrangement of the arms with those letters didn’t look good. So we decided to improvise and ended up within the best graphic positioning of the arms.” Eigenlijk seinen ze nu:”NUVJ”.

Er is maar één man in Nederland die dé expert van Beatlefoto’s genoemd mag worden. Als ik Piet Schreuders een mailtje stuur krijg ik binnen een kwartier antwoord en de preciese aanwijzingen op een luchtfoto, waar Ringo gefotografeerd is: het parkeerterrein van de Londense Twickenham Studio’s. Daarom die Royal Guard, vast een figurant uit een Twickenham productie tijdens de lunchbreak. Ringo glimlacht wat verlegen, alsof hij zich wil verontschuldigen dat hij op de man neerkijkt.

Nu vraag ik me weer af waar de andere drie waren (buiten beeld?), en waarom ze op een podium moesten staan.

4 | 3 | 2023
274

Dossier Opland 2

SAFI 11/10 ’64

SCENES ET TYPES DU MAROC

95.003.66 - Femme Berbere du Haut Atlas
Frau von dem Hohen Atlas
High Atlas Berber Woman
Collectionnez les Cartes Postales!

“Lieve mensen.
We zullen Rob ewig dankbaar blijven, dat hij ons aangeraden heeft naar Marokko te gaan. Tot nu toe een fantastische reis gehad. Tot aan het randje van de woestijn met honderden kamelen, markten met sprookjesvertellers, slangenbezweerders, koranlezers, wilde roverhoofdmannen en Ali Babas. Compleet duizend en een nacht. Langzaam gaan we nu weer naar het noorden naar geciviliseerder streken.
Hartelijke groeten van ons beide”.

Een ‘Mexichrome’ kaart geadresseerd aan Sonja en Rob Wout. Afzender onleesbaar. Postzegel verwijderd.

The Rolling Stones gaan vijf maanden later voor het eerst naar Marocco.