franfotoblog

18 | 11 | 2026
624

Trots

Eigenlijk niks bijzonders, weer zo’n statiefoto van een dikke honderd jaar geleden. Liet het maar even staan bij de opkoper. Daar zou toch niemand in geïnteresseerd zijn.

Maar het bleef door m’n hoofd gaan, hier was meer aan de hand. Stom dat ik ‘m had laten staan. De maandag daarop stond hij er gelukkig nog. Wat had me nou zo beziggehouden?

Ik herinnerde me de precisie. De keuze voor deze stoelen alleen al. Of de wolken achter hen. Het licht op de juiste plek en sterkte. Of dat onderhuids gevoel voor elegantie, zoals ik dat ook van Irving Penn of Paul Huf ken. Toen viel me iets op in de scherpte. De rand van het boek was scherp, alles wat er voor en achter zat niet. Zoals hun handen achter aan de tafelrand. En toch waren hun gezichten, in dat zelfde vlak, wél scherp. Verschillende scherptegebieden zoals bij technische camera’s? Deden ze dat toen al?

Aan hun ogen is te zien dat ze zich bewust waren van dit moment. Haar mond staat strak maar ook trots, hij is afstandelijker. Dit is voor de eeuwigheid. Toch komt alles ontspannen over, alsof ze net even opkijken tijdens het (voor)lezen. De oude schoolfototruc.

Toen zag ik de preeg van de fotograaf, rechtsonder: “M.H. Laddé Amsterdam”. Niet voorzien van een kleurtje, maar als blinddruk. Een professional, die dat niet breeduit hoefde te etaleren, overtuigd van eigen kunnen. Hij moet toen een begrip zijn geweest.

Volgens Wikipedia ook een pionier voor de Nederlandse film. Met zijn zwager J.W. Merkelbach, vader van Jacob, had hij een fotostudio. Ook zette hij “voor de gemeentepolitie van Amsterdam rond 1900 het maken van politiefoto’s op poten”. Er staan twee foto’s bij. Een carte de visite die hij van zijn partner maakte met zijn dikke bontkraag. Ernaast zijn zwierige initialen. En een beeld van “M.H. Laddé aan het stuur van zijn Willys-Knight voor zijn huis in Nigtevecht”. Het ziet er allemaal erg succesvol uit.

11 | 11 | 26
623

The summer is over

The night runs away with the day
The grass that was green is now hay
The world goes around without even a sound
And it looks like the summer is over

The rain has tumbled down from the sky
Young swallows have learned how to fly
The leaves that were green are no longer so green
And it looks like the summer is over

The sun and the moon take turns in the sky
The days drift on by too soon
The meadows are kissed by a cool autumn mist
Far away now is June

The birds fly away to the sun
The leaves touch the ground one by one
The breeze hurries by without even goodbye
And it looks like the summer is over

And it looks like the summer is over.

Een melodramatisch lied over verlies. Geschreven door Tom, de broer van Dusty Springfield, in 1964. Samen met Clive Westlake, die al meer hits voor haar had geschreven. Later is het intro gebruikt in de programmering van Radio Veronica als jingle. Eigenaardig dat dit door m’n hoofd ging op het moment dat de pont vertrok. Maar toen ik naar rechts keek zag ik het schip liggen van waar dit ooit, midden op zee, werd uitgezonden.

28 | 10 | 2026
621

Das war einmal.

Bij dit soort Lp-hoezen stop ik altijd even als ik door de bakken ga, omdat ze afwijken. Het zijn Oost-Duitse hoezen van labels als ‘Amiga’, ‘Nova’ of hier ‘Litera’. Andere cultuur, uitgangspunten en uiterlijk.

Ze zijn altijd absoluut, streng en sober. Eenvoudige belettering, bescheiden opmaak en fotografie zonder veel bijbetekenissen. Nergens opsmuk. Dit koop je om de inhoud, niet om je er beter door te voelen. Ze doen me altijd denken aan het moment waarop ik opeens de neon verlichting in winkels en op straat miste, toen ik door Warschau liep. Of dat je een televisiefilm op ‘pauze’ zet om beter te kunnen zien waar je nou eigenlijk naar aan het kijken bent.

Die Therese Giehse-hoes komt uit 1975, Helga poseerde in 1986. De muur viel in 1989. Ik zie bij Helga al een lichte vercommercialisering, zonder het oorspronkelijke schrale idee los te laten. Bij Brecht past zwart/wit denken, bij Helga kan het allemaal iets reëler. Haar losse houding, sportieve kleding en zo’n attribuut horen meer bij deze tijd.

Ze was een DDR icoon (1937-1991), met bijnamen als Big Helga en Henne. Hier bezingt ze zichzelf: ”Ick bin dick und bleibe dick und bin dicke da, Weil ick noch nie lange Dürre war”. Ze was een geliefde volkszangeres én lesbienne toen dat nog niet was uitgevonden in de socialistische republiek. Ze leunt op een schaalmodel van de Berlijnse Fernsehturm. Nog steeds het hoogste gebouw van de stad, en ooit een politiek statement naar het toenmalige West-Duitsland.

Allemaal dingen waar Therese haar schouders voor zou hebben opgehaald. Zelfbewustzijn, ernst, zorgen en sociale betrokkenheid zie ik op haar gezicht. Goedbedoeld, maar raakt verloren tussen platen van James Last en Nana Mouskouri.