Het grijze kind
Grijsblauw heeft weinig te maken met verwondering, trots en blijdschap. Het is de verkleuring van de foto of de dia, waardoor de schijn van een kleurloos verleden zich opdringt. De verbeelding van onze herinneringen zijn afhankelijk van chemische reacties, waar we geen grip op hebben.
Waarom liggen baby’s vaak op hun rug als ze gefotografeerd worden? Omdat het de meest natuurlijke houding is? Of laat de fotograaf het kind liever niet te lang los? Als je ligt, verzakt het vel van je gezicht waardoor er rare vertekeningen ontstaan. Het op de buik laten liggen geeft het kind wat meer vrijheid, maar het gevaar dat je daardoor alleen het achterhoofd te zien krijgt is groter.
Om het model dan toch naar de camera te laten kijken, kun je ze verleiden door vreemde geluiden te maken of met speelgoed te zwaaien. Allemaal niet zo makkelijk als je tegelijk wilt fotograferen.
Het kind te laten zitten is nog gevaarlijker, omdat het door een ongecontroleerde beweging om zou kunnen vallen. En het op de rug laten liggen geeft ook goed de hulpeloosheid weer.
Is dit voor of na het ‘verschonen’ gefotografeerd? Nergens iets te zien dat met “luiers, billendoekjes, hydrofiel luiers, washandjes, rompertjes of sokjes” (volgens de site van ‘Babydump’) te maken heeft. Dit is de commode waar billetjes gedroogd, gepoeierd en geolied worden. Deze baby lijkt er tevreden bij te liggen, de hoogste nood is alweer geleden.
De verkleuring, het neutrale behang, het efficiënte Tomado-achtige opbergrekje en het plastic broekje doen aan de vijftiger jaren denken. De baby ligt op een geborduurd kleed met fantasiefiguren. Het zijn kabouters met karretjes die als een optocht aan ons voorbijgaat. Het oorspronkelijke patroon was kennelijk niet breed genoeg, sommige figuren komen twee keer voor.
Gerben Hellinga 1937 - 2026
Toen ik de opdracht kreeg om Gerben Hellinga te fotograferen, voelde dat als een niet verdiende beloning. Ik had zijn voorstelling van Ajax - Feyenoord door Toneelgroep Centrum gezien, voor mij vernieuwend theater. Maar met zijn bewerking van ‘Kees de Jongen” uit 1972, was ik verkocht. De eigenzinnigheid van Kees is zijn gespletenheid in een nuchtere en een dromerige jongen. Hellinga gebruikte er twee acteurs voor: Hans Dagelet en Wim van der Grijn. Ik kon een van m’n lievelingsboeken nu zien en horen.
We hadden meteen contact. Er was interesse en begrip. Ik vond hem wereldwijs zonder dat hij dat etaleerde. Z’n spirituele kant was meer natuurlijk dan iets dat uitgedragen moest worden.
Volgens de Theaterkrant zat er altijd een sterke vrijheidsdrang in zijn personages; het zijn vaak non-conformisten. Hellinga was zeker een even vrijgevochten geest als veel van zijn personages. Hij reisde graag de wereld rond, woonde onder meer in Brussel, Wenen, Berlijn, Parijs en New York, en verbleef een groot deel van zijn leven op Ruigoord. Het dorp dat hij in 1973 samen met Hans Plomp had gekraakt en omvormde tot een vrijplaats voor kunstenaars.
Deze foto werd gebruikt op het omslag van de eerste druk van ‘Merg en Been’, een thriller. Ik vraag me nog altijd af of ik wel recht heb gedaan aan dit bijzondere contact, maar dan stellen zijn ogen me gerust.
PC Hooftstraat
Als timing in een foto de hoofdrol speelt, is dat bij mij vaak toevallig. Leve het onvoorspelbare. Je begint met alles zo te arrangeren dat het op de juiste plek staat. Mijn uitgangspunt was die kraan door die diagonale stand t.o.v. dat manshoge halve horloge. De compositie van de winkelramen en die provisorische lattenconstructie pasten zich er meteen bij aan.
Maar de uiteindelijke sfeer ontstaat door de acteurs die op zo’n foto voorkomen. En de plek die zij innemen. Ik denk dat ik daar, door m’n theaterfotografie, steeds rekening mee houd. Iedere toneelspeler op z’n eigen plek, al is het hier tussen realistische rekwisieten en decorstukken.
Het is verleidelijk om over de rollen van de verschillende ‘acteurs’ in deze foto te fantaseren. Is de man op links iemand die iets te maken heeft met de gereedschappen en apparatuur die in de winkel staan? Handen in z’n zakken en geen vlekken op z’n broek ontkennen het, maar z’n voetenstand zou het weer kunnen bevestigen. Hebben bouwvakkers baarden?
De vrouw die op dat moment net voorbij fietst had ik niet besteld, wat een geluk dat haar gezicht nog net binnen het gele vlak van die plank voor de winkelruit valt. En ze tegelijkertijd nog die rood-wit gestreepte pylonen vrijlaat. Ik zie nu dat ze meer vaart krijgt door de twee V’tjes tussen de rupsbanden van de blauwe kraan.
De meest verborgen acteur is van belang voor invulling in de achtergrond en de menselijke maat t.o.v. het horloge, de IWC Portugieser Chrongraph Reference 3714, (€ 3950). Niet iedereen krijgt een hoofdrol, maar doet toch belangrijk, dragend werk. Als de kraan hem verborgen had, had u deze foto niet gezien.