franfotoblog

18 | 3 | 2026
581

Gerben Hellinga 1937 - 2026

Toen ik de opdracht kreeg om Gerben Hellinga te fotograferen, voelde dat als een niet verdiende beloning. Ik had zijn voorstelling van Ajax - Feyenoord door Toneelgroep Centrum gezien, voor mij vernieuwend theater. Maar met zijn bewerking van ‘Kees de Jongen” uit 1972, was ik verkocht. De eigenzinnigheid van Kees is zijn gespletenheid in een nuchtere en een dromerige jongen. Hellinga gebruikte er twee acteurs voor: Hans Dagelet en Wim van der Grijn. Ik kon een van m’n lievelingsboeken nu zien en horen.

We hadden meteen contact. Er was interesse en begrip. Ik vond hem wereldwijs zonder dat hij dat etaleerde. Z’n spirituele kant was meer natuurlijk dan iets dat uitgedragen moest worden.

Volgens de Theaterkrant zat er altijd een sterke vrijheidsdrang in zijn personages; het zijn vaak non-conformisten. Hellinga was zeker een even vrijgevochten geest als veel van zijn personages. Hij reisde graag de wereld rond, woonde onder meer in Brussel, Wenen, Berlijn, Parijs en New York, en verbleef een groot deel van zijn leven op Ruigoord. Het dorp dat hij in 1973 samen met Hans Plomp had gekraakt en omvormde tot een vrijplaats voor kunstenaars.

Deze foto werd gebruikt op het omslag van de eerste druk van ‘Merg en Been’, een thriller. Ik vraag me nog altijd af of ik wel recht heb gedaan aan dit bijzondere contact, maar dan stellen zijn ogen me gerust.

11 | 3 | 2026
579

PC Hooftstraat

Als timing in een foto de hoofdrol speelt, is dat bij mij vaak toevallig. Leve het onvoorspelbare. Je begint met alles zo te arrangeren dat het op de juiste plek staat. Mijn uitgangspunt was die kraan door die diagonale stand t.o.v. dat manshoge halve horloge. De compositie van de winkelramen en die provisorische lattenconstructie pasten zich er meteen bij aan.

Maar de uiteindelijke sfeer ontstaat door de acteurs die op zo’n foto voorkomen. En de plek die zij innemen. Ik denk dat ik daar, door m’n theaterfotografie, steeds rekening mee houd. Iedere toneelspeler op z’n eigen plek, al is het hier tussen realistische rekwisieten en decorstukken.

Het is verleidelijk om over de rollen van de verschillende ‘acteurs’ in deze foto te fantaseren. Is de man op links iemand die iets te maken heeft met de gereedschappen en apparatuur die in de winkel staan? Handen in z’n zakken en geen vlekken op z’n broek ontkennen het, maar z’n voetenstand zou het weer kunnen bevestigen. Hebben bouwvakkers baarden?

De vrouw die op dat moment net voorbij fietst had ik niet besteld, wat een geluk dat haar gezicht nog net binnen het gele vlak van die plank voor de winkelruit valt. En ze tegelijkertijd nog die rood-wit gestreepte pylonen vrijlaat. Ik zie nu dat ze meer vaart krijgt door de twee V’tjes tussen de rupsbanden van de blauwe kraan.

De meest verborgen acteur is van belang voor invulling in de achtergrond en de menselijke maat t.o.v. het horloge, de IWC Portugieser Chrongraph Reference 3714, (€ 3950). Niet iedereen krijgt een hoofdrol, maar doet toch belangrijk, dragend werk. Als de kraan hem verborgen had, had u deze foto niet gezien.

8 | 3 | 2026
578

Affiches

Tentoonstelling ‘See the Beauty in Everything’, Jodenbreestraat 25, Amsterdam.