franfotoblog

15 | 2 | 2023
269

Plakboek

Ergens het gevoel dat je hier niet in hoort te kijken. Dit zijn meisjeszaken. Daarom staat haar naam prominent op het omslag: Anneke Roffel, Oudewijk 12, Zevenhuizen. Maar ik kan niet om de pagina’s heen waar het over Willeke Alberti en haar hit ‘M’n Dagboek’ gaat.

Fotograaf Rob Bosboom had Willeke voorgesteld om haar voor ‘Muziek Expres’ te fotograferen als ze in een sleutelzaak een groot slot voor dat dagboek zocht. (Onderschrift: “Dàt is pas een degelijk slot! Met een ekstra stel sleutels, want dié ben je elk ogenblik kwijt, denkt Willeke Alberti”) Later laat hij haar op bed liggen. Eronder staat: “Maandag: vandaag heb ik je voor het eerst ontmoet; ik voel blijdschap in overvloed … dat heb ik al eens eerder opgeschreven …”.

Essentieel voor een plakboek is de spiraal. Door het platliggen wordt het inplakken makkelijker. Anneke deed dat slordig en toch methodisch. Ze knipte haar idolen los en schreef er eigen teksten bij. Deze spread vind ik de beste. Alles lijkt uit het midden te komen. Door de grootte herken je de hoofd- en bijzaken. Drie foto’s over Connie Francis en haar man. Het hele album zit vol met plaatjes over verliefdheid, verloven, verhoudingen of huwelijken.

Ze moest niets hebben van de stevige kant van de popmuziek. The Honeycombs (vrouwelijke drummer) kom je het meest tegen, of Cliff Richard en veel Nederlandse zangeressen. Net zulke meisjes als zijzelf. De Muziek Expres werd het meest gekocht door meisjes. Er stonden paginagrote kleurenfoto’s in om aan de muur te hangen.

”Geef me een zoen”, of “ik hou je jouw” heeft ze onder “Connie Fransis en haar echtgenoot” geschreven. En dat Jos Brink een “knap pe jongen” is. Alsof het familieleden waren.

Honderd jaar eerder verzamelden dames uit de betere stand “cartes des visites”, waaronder portretfoto’s van adellijke en vorstelijke personages, om ze in albums te steken en er een voorname indruk bij de visite mee te maken. Anneke en haar vriendinnen hebben vast hetzelfde gedaan.

8 | 8 | 2022
267

Om de hoek

Sommige verpakkingen zijn gericht op contemplatie. Als je net aan het ontbijt zit, mogen gedrukte mededelingen niet teveel aandacht opeisen. Een pak melk waarop staat dat er een meisje vermist is, zoals in Amerika (“Milk Carton Kids”), wil ik er dan niet bij hebben. Ik zie liever een paraplu waar chocolade hagelslag op valt. Of dat Heinz in 57 variaties tot mij komt.

Het ontwerp voor de melkpakken van ‘Boeren van Amstel’ stelt meteen gerust. Er staan foto’s van drie mannen en een vrouw op de zijkanten afgedrukt. Deze engelen of dokters in het wit hebben het beste met ons voor. De foto’s zijn in zwart/wit, dat verhoogt de ernst en het waarheidsgehalte. Kleur is toch alleen maar reclame en niet te vertrouwen.

Ze zijn in stemmig licht dat van boven komt gefotografeerd. Als je het pak draait kun je ze naar elkaar laten kijken of ze met hun rug naar elkaar laten staan. Buiten boer Kaspar (de jongste) kijkt niemand je aan, ze lijken zich niet bewust van een fotograaf; het verhoogt de realiteit. Zo ziet eerlijkheid er anno nu uit.

Deze mensen lijken garant te staan voor een milieubewust product, al staan hun namen niet op het pak. Modellen of moderne boeren? De foto’s moeten je nieuwsgierig maken: ga naar de website. De man met de bril is boer Wes, de boerin heet Katinka. Ze bestaan echt. Mooie filmpjes met een eerlijke boodschap over een goed doel. Over ieder van de 10 boeren die nu in dit collectief zitten, staat een stukje informatie op de site.

De samenhang van de naam ‘Boeren van Amstel’ met de “Heren van Amstel” vind ik niet onprettig. Het suggereert een ver verleden (tot Gijsbrecht aan toe), en daardoor een connectie met ‘traditie’. En een vage band met een populair televisieprogramma zou ook goed kunnen, die Katinka zou dan vast drummen en boer Wes natuurlijk een basgitaar bespelen. Of het zou de titel van een warme streekroman kunnen zijn. Die Katinka met boer Kaspar? Wat een fantasieën op de vroege ochtend.

5 | 2 | 2023
266

Dossier Opland 1

Frans programmmaboekje, souvenir van een optreden van Edith Piaf, gevonden in een afvalcontainer voor het huis van Opland aan de Stadhouderskade. Cover en achterkant.

Piaf heeft opgetreden in het Concertgebouw in 1962. Het kan zijn dat er toen alleen maar programma’s in het Frans te krijgen waren. Te weinig Nederlandse fans om er een extra oplage voor te drukken. Of heeft hij haar in Parijs gezien? Ik stel me voor hoe hij in het donker op de binnenkant van dit boekje, haar blind zat te tekenen. Krabbels, schuin onder en door elkaar, de spontane sfeer waarmee tekenaars iets bijzonders, snel en raak willen vastleggen.

Iets verder in de container lag een boekje van Marcel Marceau’s “Compagnie de Mime” in “AMBIGU” uit 1959. Eronder, uit hetzelfde jaar een prachtige folder voor de productie van “Free and Easy” in Carré; met “Porgy and Bess” de eerste (zwarte!) musicals die ook in Nederland te zien waren.