franfotoblog

23 | 7 | 2025
517

Plafondfeest

Twee foto’s zet je naast elkaar ter vergelijking, om te laten zien hoe het één uit het andere voort kan komen, of om een verloop van tijd te suggereren.

De neiging om kwaliteitsnormen toe te passen wordt er ook mee vergroot. De ene is dan beter dan de ander. Hier dus niet. Het is dezelfde, eigenaardige belangstelling voor plafonds. Voor dingen waar we in ons kijken aan voorbijgaan, die boven ons hoofd hangen, voordat we ons weer richten op onze directe omgeving. Ik ken niet zoveel van zulke foto’s. Waarschijnlijk omdat er zelden wat te zien is.

Toen ik het feestelijk versierde plafond ter gelegenheid van Brianna’s eerste verjaardag zag, deed dat denken aan een foto van William Eggleston,”The Red Ceiling”. De suggestie dat je je daar in een peeskamertje bevindt, wordt versterkt door de drie plaatjes in de rechter onderhoek. Ik ken die foto uit zijn boek ‘Ancient and Modern’ en van de platenhoes van Big Star, “Radio City”. Ze schelen 38 jaar.

Ik ben de enige die deze verbinding maakt, Brianna’s moeder heeft nog nooit wat van die Amerikaanse fotograaf gezien of gehoord. Op haar foto is alles klip en klaar, ze heeft slingers opgehangen, is daar tevreden over en legt het vast; leuk voor later. Het zachte licht van de ochtend van de 30e juli 2012 wordt versterkt door de lampenkappen van melkglas en de matheid van de spaarlampen. Laat nu het bezoek maar komen.

Hier geen raadselachtige, bloedrode darkroom met een grillige aanleg van een lichtnet. Dit feest is openbaar en tijdelijk. De slingers komen net uit de verpakking. Eigenaardig hoe het midden van de armatuur het kruispunt van de feestversiering accentueert. Soms zie ik er een gekleurde opstijgende Concorde in. Dan zie ik weer waar de kleuren van de regenboogvlag vandaan komen.

20 | 7 | 2025
516

Brianna tussen 2011 en 2012

Ik herinner me een opdracht van mijn fotografieleraar meneer Katan, zo’n 50 jaar geleden: “De wonderlijke wereld van het kind”.

Deze twee foto’s van de moeder van Brianna hadden dan de twee uitersten van die serie kunnen zijn, een beschrijvende en een actieve foto. Je zou ze op tien niveaus met elkaar kunnen vergelijken.

  • Een optimale en een minimale ingreep van de fotograaf. Gëensceneerd of spontaan.
  • De omgeving: buiten koud en binnen warm. Weinig of veel details.
  • De houdingen van Brianna: in rust of actief, ‘geposeerd’ of naturel, in haar geheel of half. 
  • De vorm van de foto: staand, bepaald door haar lijfje of liggend, door de brede kastenwand. 
  • Het gedrag van Brianna: iets te moeten ondergaan of doen wat je wil. 
  • Duiding door de kijker: Brianna als geïsoleerd ‘voorwerp’ of levend wezen. 
  • Uitgangspunt: bekeken vanuit onze wereld of de hare. Afstandelijk of bijna intiem. 
  • Haar blik: kijkt ze ons aan of niet. Maakt ons betrokken of beschouwend. 
  • Natuurlijke omgeving tegenover een bedachte.
  • Natuurlijk of kunstmatig licht.
16 | 7 | 2025
515

Happy Btrthday

Een boekenkast op straat, drie plastic zakken met gesorteerde vogelveren (Wit, bruin en zwart), een doos met dvd’s (o.a. 3 delen van ‘The Addams Family’), een cd (‘De Beste van Amsterdam’, met “Neem mij nog één keer in je armen” van Renée de Haan) en een schijfje met foto’s van Brianna e.d. .

241 Foto’s. Veel gezellige mensen, poezen en honden, feestjes en barbecues, speelgoed en familiebezoek. In de winter wordt ze in een skipakje even in de sneeuw gelegd en ‘s zomers is ze op de kinderboerderij of in het springpaleis. Soms draagt ze een rare bril, een strik of een geinig hoedje. Net zoals de hond. Haar moeder houdt van fotograferen en heeft toen, dertien jaar geleden, een prachtige collage van haar foto’s gemaakt voor haar eerste verjaardag. Ik voel een hoop liefde, trots en geluk. Haal het doek maar op. Let the show begin!

13 | 7 | 2025
514

Muziekmechaniek

Ik heb me altijd afgevraagd of Schuitema de indruk wilde wekken dat de arm van zo’n grammofoon altijd zo liep, of dat hij de mechaniek toch een handje had geholpen. Het lijkt op het laatste.

De afspeeltijd van 78 toerenplaten was gemiddeld vijf minuten. Dat heeft een lange belichtingstijd nodig. En al die prachtige overstraling zou daar vast door zijn ‘dichtbelicht’’, en minder contrastrijk door geworden. De filmgevoeligheid was laag in die tijd.

Ik ken geen andere foto waar ‘muziek door mechaniek’, zo goed is weergegeven. Het swingt en heeft met dit licht, de magie van een zoeklicht of vuurtorenstraal in het midden van de nacht. Alles lijkt te bewegen, er is hoop. Jongeren kunnen hun muziek nu overal zelf draaien. De schoonheid van een machine. Nieuwe dingen ontdekken. Ook dé verbeelding van het Charleston tijdperk. En een link met het futurisme, uit 1909. Dat verheerlijkte lawaai, beweging, snelheid, techniek, oorlog en dynamiek. Het idealiseerde alles wat modern, nieuw en snel was.

De eerste draagbare grammofoon kwam in 1914 op de markt. De ronde vorm rechtsonder, was tegelijk speaker en naaldhouder. Klonk wel wat blikkerig, zoals praten of zingen met een dichtgeknepen neus, maar het was geluid. En draagbaar, zonder een grote hoorn. Met een slinger op te winden. Op het label is nog net het woord ”HIS” te zien. Dat bewijst dat de plaat tijdens de opname niet heeft gedraaid, maar er doelbewust zo is opgelegd.

Het was een onderdeel van de tekst van het merk: ‘His Masters Voice’. Er stond een hondje op, Nipper, die naar zo’n grote hoorn van een ouder model grammofoon keek, omdat hij de stem van zijn baas meende te horen.