franfotoblog

Terry Hall 1959 - 2022

Tijdens het voorprogramma van The Beat had ik me naar voren gedrongen om een goede plek te hebben bij het optreden van The Specials. Geen doorkomen aan. Je voelde aan alles hoe belangrijk dit was, iedereen wilde dicht bij het podium staan. Als je je camera maar omhoog hield ging er nog wel eens iemand opzij.

Ik heb het er niet lang kunnen uithouden, de druk van achteren werd teveel. Dus door m’n knieën gezakt en als een kreeft achteruit schuifelend, tussen allerlei benen door naar achteren gekropen. Beetje claustrofobisch, dat is me daarna nooit meer overkomen. Gelukkig heeft Paradiso meer mogelijkheden om te fotograferen. Uiteindelijk had ik een prima plek op het linker achterbalcon. In één keer de band en de eerste rijen.

Hun repertoire werd door Chris Woodstra puntig omschreven als “A danceable ska and a rocksteady beat with punk’s energy and attitude. And lyrically more focused and informed political and social stance”.

Ze hoefden niet veel moeite te doen om de zaal op temperatuur te krijgen, iedereen wilde er een feest van maken. Achteraf ben ik gewoon het toneel op gelopen om een setlist van één van de speakers mee te nemen. Oorspronkelijk speelden ze 17 nummers, toegiften uitgezonderd. Openingsnummer: ”Dawning of a New Era”. Kon niet toepasselijker. Wat hadden we hier lang op moeten wachten.

Eindelijk weer eens zwarte en blanke musici door elkaar. Zeven man, drie in de voorhoede; Neville Staples staat hier rechts op de foto. Z’n maatje Lynvall Golding, onthoofd, linksboven. Zeer soepele leadgitarist. En in het midden Terry Hall. Een wat Frankensteinerige verschijning, met altijd een wat verongelijkt stemgeluid.

Bij al die hete opwinding, goot Jerry Dammers, die de meeste songs schreef, een tweeliter Spafles over de voorste rijen leeg. Het was niet meer dan normaal dat er een meisje het podium opklom om al die bezetenheid van zich af te dansen. Even later stond het hele podium vol, wat een bevrijding. Een volksband met een politieke boodschap!

Niet thuis

Ook in modern ongeduld zit een zekere schoonheid. Zeker als het zich geluidloos voltrekt en je er getuige van mag zijn. Als al de nieuwste technieken niet volstaan en men weer gewoon op handgebaren moet overgaan. Geen dia-, maar monoloog. De angst dat je niet duidelijk genoeg zult zijn. Wat heb ik een geluk met deze actrice.

Deze twee fotootjes zijn binnen twee minuten gemaakt. Een kleine privévoorstelling op m’n stoep. De buurvrouw was net per fiets vertrokken of er probeerde iemand bij haar binnen te komen. Voortdurend aanbellen, deur duwen, naar boven kijken, telefoneren, rondje lopen of op de drempel gaan zitten; niets hielp.Ten lange leste dan maar een afscheids appje, miss ongeduld kwam in vrede, maar ze had het nu even met haar gehad. En weg was ze.

Het lijkt wel of iedere generatie een andere betekenis geeft aan dat V-teken. Ik ken het als een internationaal begrip: PEACE! Gevolgd door MAN!, op z’n Amerikaans natuurlijk. Het gaf net even een ander gevoel als het V-teken waarmee Winston Churchill dat vóór ons had gedaan. Onze PEACE! was persoonlijker gericht, in de sfeer van ‘Alle Menschen werden Bruder’. Bij Churchill ging het om het stopzetten van de oorlog; “V for Victory!”. Bij deze vrouw ontbreekt iedere ‘peace’ en lijkt het meer op het afleggen van een eed: ‘the truth and nothing but the truth’.

Ik zie haar hele stemming terug in deze twee foto’s. De eerste drukt het ”ik heb mijn doel bereikt en kom in vrede” uit. Zij moet in beeld met de voordeur. En als ze woedend weggaat is alleen een duim naar beneden voldoende; zijzelf blijft buiten beeld. Ze wil er niks meer mee te maken hebben. Duimpje en deur, daar zal de buurvrouw het mee moeten doen. Nét goed.

Het mooie is dat deze vrouw niet genoeg heeft aan emoticons, maar ze het nog eens dunnetjes over doet in gebarentaal. Alsof je op tamtamgeluiden overgaat als de radio uitvalt.

Hoek

Hoe zet je een gevoel over in een beeld? Eerst dat gevoel ontleden. M’n eigen ervaringen meten aan een algemene, die anderen kunnen herkennen. Heb ik ooit in de hoek gestaan? Hoe voelde ik me daarbij? Ik heb daar toen nooit moeite mee gehad. Is mijn eerste gevoel, ‘isolatie’, niet veel te dramatisch?

Een lege, koele, grijze ruimte, bijna zonder geur. Metaal, beton, steen en hout. Kale muren zijn kenmerkend voor interieurs van bedrijfsruimtes. Nergens afleiding, hier wordt gewerkt. Alles doet hier z’n best neutraal te zijn, behalve die rode plastic contrastekker. Zelfs de frisheid van het jonge beton, ondanks die vlekken op de vloer. Om al die regelmaat te doorbreken zet ik het verdwijnpunt van de compositie net naast de centrale as. Ik ga al die keurige perfectie niet bevestigen.

De leegte wordt versterkt door die kratten. Met hun tralies om lucht vast te houden. Scheten in een netje, zo weer weg. De leegheid van het voorbijgaande.

De flinke groothoek ontwricht een normale blik, al die weidsheid maakt het nog leger. En wat is de functie van dat grote witte vlak op rechts? Een deur? Nergens een houvast, geen slot of hendel.

Het ontbreken van een raam of deur geeft je het gevoel dat je nergens weg kunt. De metalen grijze banen zijn zoals een garagedeur of een rolluik dicht en gesloten. Het flitslicht suggereert dat dit hoekje anders in het duister gebleven was. Je kunt geen kant op. Claustrofobie is uiteindelijk het gevoel.

Fonofotografie 25

Heel even denk je de vondst van de eeuw te doen in een rommelige platenbak ergens in Amsterdam-Oost voor 2 Euro: de hoes die Miles verbood! *

Meteen daarna dat zoiets echt onmogelijk is. Dan weer de hoop van misschien de ‘Zuidamerikaanse versie’. Zou dan wel een wat luchtige titel voor zo’n gedegen productie met Gil Evans en 19 andere muzikanten zijn geweest.

De enige overeenkomst is de foto van Norman Menard. Die moet eerst bij Miles zijn gebruikt, in oktober 1957. Ik geloof niet dat die zuidamerikaanse versie er eerder was. Voor een hoes van Mr. Davis gebruikte je geen afdankertjes. Een koppige ontwerper bij CBS heeft ‘m later maar op een LP gebruikt die nooit de US of A zou bereiken. Made in Argentina. Nu in Kringloopwinkel ‘t Hartje.

Een vroeg voorbeeld van Miles' zelfbewustzijn tegenover de 'witte' marketing van CBS.

* Uit Wikipedia: “Davis was reportedly unhappy about the album’s original cover, wich featured a photograph of a young white woman and child aboard a sailboat. He made his displeasure known to Columbia executive George Avakian, asking, “Why you put that white bitch on there?” Avakian later stated that the question was made in jest. For later releases of the record, however, the original cover-photo has been replaced by a photograph of Miles Davis”.