Ponthelm
Ik kan het niet laten; de spiegelingen en weerspiegelingen op Amsterdamse ponten blijven me bezighouden. In mijn eerdere “Pontpix” blogs staan al verwarrende pontbeelden, deze kan er ook wel bij. Chaos! Er vloeien werelden in elkaar.
Die andere zijn bij nacht genomen, deze is tegen het vallen van de duisternis. Het laatste zonlicht van de dag weerkaatst in de ramen van de gebouwen op de Silodam. Dat tafereel weerkaatst op de binnenkant van de ramen aan de linkerkant van de pont. Ik sta rechts in de wachtruimte voor voetgangers ernaast, en kijk door het raam dat ons scheidt van deze wachtruimte voor (Brom)fietsers. Daar staan mensen met helmen.
Ik snap er helemaal niks van; hoe kan deze helm doorzichtig zijn? Was die zwart en kon dus niets weerkaatsen? Het is een geluk dat er een staart blond haar onder vandaan komt, anders zou de gedachte aan een zeepbel de overhand krijgen. Of iets met onderwater of in de ruimtevaart.
Eigenlijk zijn er maar twee stukjes realiteit te zien, basaltstenen van de aanlegsteiger van het Poortgebouw op links waar fietsen op geparkeerd zijn. En in de hoek rechtsonder: haar vingers op haar telefoontje, dat achterlicht, die fietstassen, en als extra bonus het natte kruis in die spijkerbroek. Deze ongelukkige draagt een petje, en de voorovergebogen houding geeft meteen weer waar iedereen mee bezig is tijdens de overvaart: swipen. Volgens de ‘Glimble’ site van Arriva de makkelijkste manier van reizen: “Swipen door het openbaar vervoer. Swipe in, stap in en start je reis.” Daar gaan we.
Astrid Roemer 1947 - 2026
In het Oude Stadhuis van Den Haag, als raadslid voor GroenLinks, 11 juli 1990.
Saluut
De film ‘Lawrence of Arabia’ zit vol met raadsels. Ik heb de film uit 1962 waarschijnlijk zo’n negentig keer bekeken, iedere keer is anders. Deze keer viel me weer op hoe houterig hij het kantoor van zijn overste generaal Murray verlaat. Dit gebeurt tien minuten na de opening van de film.
Er is dan van alles uit de kast gehaald om Lawrence als een klungel te laten overkomen. De regisseur, David Lean, laat dat met subtiele veranderingen steeds weer zien. Z’n uniform past niet, hij krijgt geen aansluiting met z’n mede-officieren, loopt een tafeltje omver in de kantine of verstoort een biljartpartijtje. Zijn overste moet niks van dit soort buitenbeentjes hebben en Lawrence moedigt dit aan met querulant gedrag, dat z’n hoogtepunt vindt in zijn saluut als hij het kantoor verlaat. Knulliger kan niet. Peter O’Toole roept Murray aan zoals een kind dat de attentie van z’n vader wil; kijk mij eens! Met een slap gebaar salueert hij en trekt daarmee z’n broekspijpen nog hoger op.
Opeens zag ik de overeenkomst met Pim Fortuyn’s saluut als hij: “At your service” zegt bij de verkiezing tot voorzitter van de partij Leefbaar Nederland. Ik heb me altijd afgevraagd hoe hij hier op kwam. Niets wees er op dat hij dit zou gaan zeggen. Het moet diep in hem gezeten hebben. Waarom in het Engels? Het komt allemaal wat klungelig over. Heeft hij die film ooit gezien? Voelde hij zich verwant met T.E. Lawrence?
Beiden kwamen in opstand tegen een elite en voelden zich leiders die aan grootse verwachtingen konden voldoen. Ze waren homosexueel met een zwak voor Arabische jongens, ijdel en stijlbewust, en stierven abrupt. Maar Fortuyn noemde de Islam een “achterlijke cultuur”, terwijl Lawrence er grote bewondering voor had. En waar Lawrence successen behaalde, heeft Fortuyn zijn beloften nooit waar kunnen maken. Zou er een film in zitten?
Ed & Rita
Een man, een vrouw en een microfoon, meer had Hans Buter niet nodig om de balans tussen persbelangen en artistieke expressie te laten zien.
Had Buter een stap naar links gezet, dan was Ed van der Elsken niet in beeld geweest. Maar dan was de rechterschouder van Rita Reys gaan domineren en had je niet kunnen zien hoe zij zich voelde. Zo ontstaat er een dialoog tussen de fotograaf en de zangeres. Maar eigenlijk gaat de foto ook over de plek die Van der Elsken hier inneemt.
Hij was de brutaalste onder de persfotografen die de nachtelijke jazzconcerten vastlegden in het Concertgebouw in de vijftiger jaren. Volgens organisator Lou van Rees kroop hij zelfs onder de vleugel van Oscar Peterson. Het is ook te zien in zijn houding. Met afhangende schouders en bovenarmen tegen z’n lijf gedrukt, probeert hij er ‘niet te zijn’. En tegelijk is het onmogelijk hem te negeren vanuit de zaal of op het podium.
Simon Carmiggeldt vergeleek de fotografen met stoffeerders die tijdens de bruiloft het zeil al willen leggen. Dat moet ontstaan zijn door de kruipende houdingen als ze op het podium waren. Van der Elsken bleef staan als hem dat uitkwam: ”Je probeert onzichtbaar te worden en dat lukte vrij goed hoor. Maar als ik wat moois zag ging ik er wel effe voor staan natuurlijk. Als er dan net iemand verheven zat te luisteren, zag je ze wel denken laat ‘m mooi de kanker krijgen, die persfotograaf. Maar er moet héél wat gebeuren, willen ze mij van het fotograferen afhouden. Ajáááá!”
Johan van der Keuken: “Fascinerend om te zien hoe hijzelf een deel van het optreden werd. Ed was een theatraal personage. Hij had die camera niet voortdurend aan zijn hoofd maar voelde haarfijn aan wanneer er iets ging gebeuren en dan ging-ie ook rustig door, hij schoot veel. Dus tien minuten niets, dan weer vijf minuten zeer intensief.”
Foto: Hans Buter