franfotoblog

Presidentieel vertoon

Een tragisch element van theaterfotografie is de éénmaligheid. Gemaakt voor de publiciteit, die volgende week weer zal worden opgevolgd door een andere productie. Al het werk er omheen is voor deze serie voorstellingen. Bij het doorzoeken van materiaal van toneelgroep Het Barre Land, kwam ik dit weer tegen. Nog steeds actueel. Uit ‘De president’ (2011): in al zijn eenvoud indrukwekkend en tijdloos.

Ik probeerde altijd het theatrale in m’n theaterfoto’s te minimaliseren, anders zouden ze te tijdelijk overkomen. Dat kon ook omdat het idee dat expressie, als je theater speelt, na de oorlog minder is geworden. Minder is meer. Bij Het Barre Land ging dat als vanzelf.

Ik stelde me bij deze scènes voor wat Carole moest voelen toen ze deze jurk droeg, majestueus. Alsof ze hierna naar een receptie op de Griekse ambassade kon gaan. Zo moet Helena van Troje er uit hebben gezien.

Maar ze speelde een hofdame. Ze was de kleedster van de vrouw van de president. De president zelf zat daarbij in bad. Met een vertrouweling, daardoor dat raadsel van die drie knieën. Waarom ze dat kussen met veren leeg moest schudden? Een witte verenregen kan een symbool zijn voor je veren uitslaan, iets nieuws beginnen. Ze werd honds behandeld door de presidentsvrouw. Maar kijk hoe ze haar rechtervoet heeft neergezet. Die gaat een stap zetten; hier staat wat te gebeuren.

Carole van Ditshuijzen als Mevrouw Frölich in ‘De President’

Dick Hauser 1952 - 2025

Dick heeft me, zonder dat hij het liet merken, altijd gesteund. Zo ben ik in de theaterfotografie terecht gekomen. Toen Hauser Orkater splitste had hij me graag meegenomen met zijn Horde. Ik heb het geprobeerd, maar voelde me toch meer thuis bij de Mexicaanse Hond. Dat vond hij geen enkel probleem. Ik heb er o.a. deze foto aan overgehouden, waar ik nog steeds blij mee ben. Zijn monumentale uitstraling, die ingetogen en zelfverzekerde houding, z’n ‘Italiaanse’ looks en z’n inventiviteit (drummachine), gevoel voor theater en organisatietalent zitten er in. Ik vond Dick het voorbeeld van een grote stille kracht.

Een echte lefgozer.

Perfectie

Soms ben ik verbaasd over mezelf. Ik hou niet van perfecte plaatjes. Er moet wat rammelen. Maar dan kijk ik toch weer met enige voldoening naar deze foto. Ik heb die scooterman niet eindeloos heen en weer laten rijden, het kwam net allemaal goed samen.

En toch, eigenlijk wel wat benauwend om met je hoofd zo gevangen te zitten in zo’n cirkel. Of die strakke inkadering van z’n bruine jas in die baan zonlicht. Alles zit dichtgetimmerd. Zo lijkt het alsof ik heel goed kan ‘timen’, maar meestal ben ik net te laat. En wat voor betekenis heeft zo’n beeld nou eigenlijk? De tegenstelling van iets schimmigs en tegelijk de nadruk op iemand in het bijzonder? Het jachtige van onze tijd? De camera legt dingen vast die je anders nooit ziet? Hoe dat rood er uit knalt zonder opdringerig te worden?

Wat me tegenstaat is die verheffing van het toeval. Het ‘kijk-mij-eens’ gevoel, dat wel een trefzekere vinger verraadt, maar meer ook niet. Het leven is toch echt rijker, en de kijker mag best met wat meer raadsels worden opgescheept.

Daarom dat tweede plaatje. Waarom staat hier een man een foto van een verkeersbord te maken? Ik werd aangetrokken door de schaduwen en de baan licht op die plek, maar hij zoomde in op die rode cirkel zelf. Gelukkig voor mij vanuit een hoek die het bord vrij liet, zodat je het bord en deze man in één beeld had. Zijn schaduw, die lijkt op een afbeelding van de universele mens, kreeg ik cadeau.

Hier is het anonieme een stuk menselijker dan in dat vluchtige scooterbeeld. Ik ben met hetzelfde bezig als deze fotograaf, het bewaren van de schoonheid van dit raadsel, alsof je de wereldbol in een rood heelal kunt zien zweven.