Van Deyssel vs Genesis
Ik denk dat ik de enige ter wereld ben die ooit deze overeenkomst gemaakt heeft. Lodewijk en Genesis hebben niets met elkaar te maken. En toch…
Bij de foto van Van Deyssel hoort het bijschrift: “Portret van de jonge schrijver Lodewijk van Deyssel door George Hendrik Breitner, 1889”. Van Deyssel was toen 25. Vergeleken met Genesis P. Orridge (toen 35), lijkt hij al een oudere man. De trend om er altijd maar zo jong mogelijk uit te zien bestond toen nog niet.
Voor Genesis gold dat allemaal niet. Wat ik me van deze sessie herinner was het zelfbewuste van deze persoon. Je wist niet of je met een man of een vrouw te maken had. En eigenlijk maakte dat ook niets uit. Het behoorde tot het derde geslacht, was non-binair en Pandrogeen. Ik heb het maar even opgezocht. Frontfiguur van de Engelse bands Throbbing Gristle en Psychic TV. Ik hoefde me niet bezig te houden met de muziek, dit uiterlijk was al bijzonder genoeg. Ingevlochten rastastaarten, hippi-achtige kaftan met bloemmotief, perfecte oorschelpen, maar vooral het jongenskapsel. Zo had ik het vroeger ook.
Die stekeltjes accenturen de vorm van zijn schedel. Opeens herinnerde ik me dat portret van Van Deyssel. Omdat het opvalt tussen de andere foto’s van Breitner. Die zijn slordig, levendig en lijken al wandelend gemaakt van mensen die op straat werken of lopen. Hier heeft hij even een objectieve blik gehad, alsof het om een politiefoto ging. De foto beschríjft meer dan dat het interpreteert, wat zijn andere foto’s wel doen.
Om zelf niet teveel in te vullen en de kijker het werk te laten doen wilde ik zo’n zelfde aanpak. Het licht moest dat korte koppie en de lange staarten accentueren en die delicate oorbel benadrukken. De blik op het gezicht zou dan al vol ongemak zitten, dat door het androgyne uiterlijk versterkt zou worden. Vreemd.